Stowarzyszenie Ochrony Praworządności powstało w maju 2010 r., w pierwszą rocznicę śmierci Prof. Zbigniewa Hołdy i pierwotnie nosiło nazwę Stowarzyszenie im Prof. Zbigniewa Hołdy. W roku 2024 Stowarzyszenie zmieniło nazwę na Stowarzyszenie Ochrony Praworządności.
Stowarzyszenie zostało założone z inicjatywy grupy prawników, którzy chcieli podejmować działania na rzecz poszanowania praworządności, praw człowieka, rozwoju edukacji prawniczej, współdziałania różnych zawodów prawniczych oraz promocji pomocy prawnej pro bono.
Członkami-założycielami Stowarzyszenia zostało 17 osób. W skład pierwszego Zarządu Stowarzyszenia weszli: Katarzyna Gonera (Prezes Zarządu), Maria Ejchart (Skarbnik), Joanna Hołda, Agnieszka Rybczyńska, Adam Bodnar, Mikołaj Pietrzak, Filip Wejman oraz Anna Niżankowska-Horodecka, a w skład Komisji Rewizyjnej: Beata Czechowicz, Barbara Błońska oraz Artur Sidor. Pozostali członkowie-założyciele Stowarzyszenia to: Piotr Girdwoyń, Łukasz Bojarski, Bartosz Krużewski, Marita Dybowska-Dubois, Rafał Morek oraz Piotr Kładoczny.
Celem działalności Stowarzyszenie jest działanie na rzecz poszanowania zasady praworządności oraz ochrony praw człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem praw osadzonych, prawa do sądu, prawa do obrony, wolności słowa i wolności twórczości artystycznej oraz zakazu dyskryminacji. Istotnym elementem działalności jest promowanie racjonalnej polityki penitencjarnej i karnej, resocjalizacji, a także pracy na rzecz interesu publicznego (pro publico bono). Stowarzyszenie chce budować pomosty pomiędzy przedstawicielami różnych zawodów prawniczych (sędziów, adwokatów, radców prawnych, prokuratorów, naukowców) i dyskutować o różnych reformach kierując się interesem publicznym, a nie interesem poszczególnych grup zawodowych.
W latach 2018 – 2023 Stowarzyszenie zrealizowało kilka edycji Tygodnia Konstytucyjnego. Było też inicjatorem i koordynatorem Komitetu Oborny Sprawiedliwości (KOS) forum współpracy kilkunastu organizacji prawniczych działających na rzecz przywrócenia praworządności, wsparcia prawników, którzy doświadczyli różnych form represji w latach 2018 -2023.